မေသာဝီနတ်မင်းကြီးကျင့်စဉ် (Meviya Jataka)

မေသာဝီနတ်မင်းကြီးကျင့်စဉ်

နန်းတော်ကြီး၏ တင့်တယ်ခမ်းနားမှုက နေရောင်ခြည်ကိုပင် ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိလေသည်။ ရွှေရောင်ပန်းကနုတ်များ၊ နဝရတ်ကိုးပါး တပ်ဆင်ထားသော ပလ္လင်တော်ကြီး၊ နန်းတွင်းသူ နန်းတွင်းသားတို့၏ ရယ်မောပျော်ပါးသံများက တည်ငြိမ်အေးချမ်းလှသည့် နန်းတော်ကြီးကို ပို၍ စည်ကားစေသည်။ ထိုနန်းတော်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မင်းတရားကြီး စိုးစံတော်မူလျက် ရှိ၏။ ကိုယ်တော်မှာ ရင့်ကျေးနုပျိုမှု ပေါင်းစပ်နေပြီး မျက်နှာတော်မှာ အသိဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံနေသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မင်းဆွေမင်းမျိုးများ၊ မှူးမတ်များက ကိုယ်တော်၏ အမိန့်တော်ကို နာခံရန် အသင့် ရှိနေကြသည်။

“မင်းဆွေမင်းမျိုးတို့၊ မှူးမတ်အပေါင်းတို့” မင်းတရားကြီးက မိန့်တော်မူ၏။ “ငါသည် ယခုထက်တိုင်အောင် မင်းအဖြစ်နှင့် မင်းကျင့်တရားကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ သို့သော် ငါ၏ ရင်ထဲ၌ မကျေနပ်ချက်တစ်ခု ရှိနေသည်။ ထိုအရာကား အသိဉာဏ်၏ အဆုံးစွန်သို့ မရောက်ရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အသက်ကို မရှည်စေလို၊ စည်းစိမ်ကို မတောင်းဆိုလို။ ငါသည် တရားကို သိလိုသည်၊ အမှန်တရားကို ရှာဖွေလိုသည်။”

ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် မင်းတရားကြီးသည် နန်းတော်ကို စွန့်ခွာ၍ တောသို့ ဝင်တော်မူသည်။ တော၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မြင့်မားသော တောင်တစ်လုံးပေါ်တွင် ရသေ့တစ်ပါး သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ထိုရသေ့ကား အလွန်တရာ အသက်ရှည်ပြီး အသိဉာဏ် ပြည့်ဝသူ ဖြစ်သည်။ မင်းတရားကြီးသည် ရသေ့ထံ ချဉ်းကပ်၍ “အရှင်ရသေ့၊ ကိုယ်တော်သည် အသိဉာဏ်ကို လိုလားပါသည်။ အရှင်ဘုရားထံမှ တရားတော်ကို နာယူလိုပါသည်။” ဟု လျှောက်ထား၏။

ရသေ့က မင်းတရားကြီးကို ကြည့်၍ “အသင် မင်းတရားကြီး၊ တရားဟူသည် ရှာဖွေရုံဖြင့် မရနိုင်။ မိမိ၏ စိတ်ကို အရင်ဆုံး ထိန်းချုပ်ရမည်။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကို ပယ်ဖျောက်ရမည်။ ဤတရားကို ကျင့်သုံးပါမှ အသိဉာဏ်ကို ရရှိနိုင်မည်။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

မင်းတရားကြီးသည် ရသေ့၏ စကားကို နာခံ၍ ရသေ့၏ တပည့်အဖြစ် ခံယူတော်မူသည်။ မင်းအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်၍ ရသေ့၏ ကျင့်စဉ်ကို ကျင့်သုံးတော်မူသည်။ နေ့စဉ် နံနက်မိုးလင်းသည်နှင့် ရသေ့၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သစ်သီး၊ သစ်ဥ၊ ရွက်၊ ပင်တို့ကို စားသုံးလျက် သမာဓိကို တည်ဆောက်တော်မူသည်။ တရားရှုမှတ်ခြင်း၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်းတို့ကို မပျက်မကွက် ကျင့်သုံးတော်မူသည်။

တစ်နေ့သောအခါ မင်းတရားကြီးသည် တောအုပ်ကို ဖြတ်သန်း၍ သစ်သီး သစ်ဥ ရှာဖွေနေစဉ် နဂါးတစ်ကောင်ကို တွေ့လေသည်။ ထိုနဂါးကား အလွန်တရာ အဆင်းလှပြီး ဥစ္စာဓန ပေါများသော နဂါး ဖြစ်သည်။ နဂါးက မင်းတရားကြီးကို မြင်လျှင် “အသင် ရသေ့၊ သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ဤတောအုပ်သို့ လာသနည်း။ သင်သည် အဘယ်အရာကို ရှာဖွေနေသနည်း။” ဟု မေး၏။

မင်းတရားကြီးက “ငါသည် အသိဉာဏ်ကို ရှာဖွေနေသည်။ တရားကို သိလိုသည်။” ဟု ဖြေ၏။

နဂါးက “အသိဉာဏ် ဟူသည်ကား အဘယ်နည်း။ ငါသည် ဤတောအုပ်တွင် အတန်ကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်၊ သို့သော် အသိဉာဏ်ဟူသည်ကို မကြားဖူး။” ဟု ဆို၏။

မင်းတရားကြီးက “အသိဉာဏ်ဟူသည်ကား မိမိ၏ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။” ဟု ရှင်းပြ၏။

နဂါးက သဘောကျ၍ “အသင် ရသေ့၊ သင်သည် အလွန်တရာ တရားထူးကို တတ်မြောက်ပုံရ၏။ ငါ့အားလည်း တရားကို ဟောကြားပေးပါဦး။” ဟု တောင်းပန်၏။

မင်းတရားကြီးလည်း နဂါးအား တရားကို ဟောကြားပေးတော်မူသည်။ နဂါးသည် မင်းတရားကြီး၏ တရားတော်ကို နာခံ၍ အလွန်တရာ ကြည်ညို၏။ နဂါးက “အသင် ရသေ့၊ သင်သည် အသိဉာဏ်ကို ရှာဖွေနေသည် မဟုတ်လော။ ငါသည် ဥစ္စာဓန ပေါများ၏။ ငါ၏ ဥစ္စာဓနကို အသင် လိုချင်လျှင် ယူဆောင်သွားပါ၊ ဤဥစ္စာဓနသည် သင့်အား အသိဉာဏ်ကို ရရှိစေမည်။” ဟု ဆို၏။

မင်းတရားကြီးက “နဂါးမင်း၊ ငါသည် ဥစ္စာဓနကို မလိုလား။ ငါသည် တရားကိုသာ လိုလားသည်။ ဥစ္စာဓနသည် အသိဉာဏ်ကို မပေးနိုင်။” ဟု ဖြေ၏။

နဂါးမင်းသည် မင်းတရားကြီး၏ စကားကို ကြား၍ အလွန်တရာ ချီးမွမ်း၏။ “အသင် ရသေ့၊ သင်သည် အလွန်တရာ သတ္တိရှိသူ ဖြစ်၏။ ငါသည် သင်၏ ကျင့်စဉ်ကို အားကျ၏။” ဟု ဆို၏။

ထို့နောက် မင်းတရားကြီးသည် ရသေ့ထံသို့ ပြန်ကြွတော်မူ၍ ရသေ့အား နဂါးမင်းနှင့် တွေ့ဆုံပုံကို လျှောက်ထားတော်မူသည်။ ရသေ့သည် မင်းတရားကြီးကို ကြည့်၍ “အသင် မင်းတရားကြီး၊ သင်သည် အသိဉာဏ်ကို မကြာမီ ရရှိနိုင်တော့မည်။ သင်၏ စိတ်သည် အလွန်တရာ ငြိမ်သက် တည်ကြည်နေ၏။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

မင်းတရားကြီးသည် ရသေ့၏ စကားအတိုင်း မကြာမီပင် အသိဉာဏ်ကို ရရှိတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်သည် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်တော်မူ၏။ ဘဝသံသရာ၏ အဆုံးကို မြင်တော်မူ၏။ သို့ဖြစ်၍ ကိုယ်တော်သည် နန်းတော်သို့ ပြန်ကြွတော်မူ၍ မင်းအဖြစ်သို့ မရောက်။ မင်းကျင့်တရားကို ကျင့်သုံး၍ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား တရားကို ဟောကြားတော်မူသည်။